Dünya'nın Katmanları
Yüzeyden çekirdeğe — gezegenimizin kesiti
Özet
Dünya'nın iç yapısı kesit halinde: dışta sert kabuk, altında akışkan manto, sonra erimiş dış çekirdek ve nihayet merkezde katı iç çekirdek. Bu modeli iç içe katmanlarıyla incelemek için döndür ve yakınlaştır.
Detay
Dünya'nın iç yapısı sismik dalgalardan öğrenilir — deprem dalgaları farklı katmanlardan farklı hızla geçer ve sınırlarda kırılır. Dış kabuk (kıtasal 30-70 km, okyanusal 5-10 km), altındaki manto (2.900 km kalınlığında plastik kayaç), dış çekirdek (sıvı demir-nikel, 2.300 km), iç çekirdek (katı demir-nikel, 1.220 km yarıçap). Sıvı dış çekirdekteki konveksiyon akıntıları Dünya'nın **manyetik alanını** üretir — Güneş rüzgârından bizi koruyan görünmez kalkan. İç çekirdek sıcaklığı 5.200°C (Güneş yüzeyiyle aynı!) ama 360 GPa basınç altında olduğu için katı kalır. Manto konveksiyonu plaka tektoniğini sürer — kıtalar yılda 2-7 cm hareket eder, Atlas Okyanusu hâlâ genişliyor. Yerin merkezine bir tünel kazıp Çin'e çıkmak fizik olarak imkansız; ama matematiksel olarak: serbest düşüş 42 dakika alırdı (yer çekimi azalır, sürtünme yok varsayarsak).