Bulutsu Çöküşünden Sisteme
Güneş Sistemi yaklaşık 4.6 milyar yıl önce dev bir gaz ve toz bulutunun — güneş bulutsusu (solar nebula) — kendi yerçekimi altında çökmesiyle oluştu. Yakın bir süpernova patlamasının şok dalgası bu çökmeyi tetiklemiş olabilir. Merkezde malzemenin büyük kısmı toplanıp Güneş'i oluştururken, çevredeki dönen disk yavaş yavaş gezegenlere dönüştü.
İç ve dış gezegenler
| Bölge | Gezegenler | Özellik |
|---|---|---|
| İç | Merkür, Venüs, Dünya, Mars | Kayalık, yoğun, küçük |
| Asteroit kuşağı | Ceres + binlerce | Hiç gezegen oluşamadı (Jüpiter etkisi) |
| Dış | Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün | Gaz/buz devleri, büyük, az yoğun |
| Kuiper kuşağı | Plüton + cüce gezegenler | Buzlu cisimler, yörünge düzlemi geniş |
| Oort bulutu | Trilyonlarca buz çekirdeği | Sistemin sınırı (~1 ışık yılı) |
Kepler yasaları
Tüm gezegen yörüngeleri Johannes Kepler'in (1571-1630) keşfettiği üç yasaya uyar:
- Elips yörüngeler: Her gezegen Güneş'i bir odak noktasına alan bir elips çizer
- Eşit alanlar: Bir gezegenin Güneş'ten geçen çizgisi eşit zaman dilimlerinde eşit alanlar tarar
- Periyot-uzaklık: (yörünge periyodu² = ortalama uzaklık³)
Bir gün bizimle son bulacak
Güneş, yaklaşık 5 milyar yıl sonra hidrojen yakıtını tüketince genişleyerek bir kızıl dev olacak — Merkür ve Venüs'ü yutacak, belki Dünya'yı da. Sonra dış katmanlarını uzaya saçıp merkezinde küçük, sıcak bir beyaz cüce bırakacak. Güneş Sistemi'nin sonu böyle gelecek.
Sayılar
- Yaş: ~4.6 milyar yıl
- Genişlik (Oort bulutuna kadar): ~9 trilyon km
- Bilinen uydu sayısı: 200+
- Galaksideki hızı: ~828.000 km/saat (Samanyolu merkezi etrafında)
- Galaksi turu süresi: ~225 milyon yıl
"Bilim ve teknoloji uyumlu olduğunda gerçekleştirilebilecek harika şeylerin sınırı yoktur." — Stephen Hawking