Karadelik
Uzay-zamanı büken kütle anomalisi
Özet
Karadelik, yerçekiminin o kadar güçlü olduğu bir bölgedir ki ışık bile kaçamaz. Etrafında dönen sıcak gaz diskine "yığılım diski" denir; bu modelde merkez küre olay ufkunu, dış halka ise yığılım diskini temsil eder.
Detay
Karadelikler, çok büyük yıldızların yakıtı bittiğinde kendi yerçekimleri altında çökmesiyle oluşur. "Olay ufku" adı verilen sınırın içine geçen hiçbir şey — ışık dahil — geri dönemez. 2019'da Event Horizon Telescope ekibi, M87 galaksisinin merkezindeki süper kütleli karadeliğin ilk doğrudan görüntüsünü yayımladı; "shadow" (gölge) denilen halkalı yapıyı doğruladı. Karadelikler üç temel özelliğiyle tanımlanır (no-hair teoremi): kütle, açısal momentum (dönüş) ve elektrik yükü. Yığılım diskindeki madde içe spiral çizerken sürtünmeden milyonlarca dereceye ısınır ve X-ışını yayar — bu sayede tespit edilirler.