BİLİM

Çöl Nedir? Çöl Nasıl oluşur?

Dünyanın dört tarafı sularla çevrilidir. Sularla çevrili olması, Dünya’nın birtakım bölgelerinin çölleşmesine engel olamamıştır. Düşünün, bir çölün ortasında sıcacık günde yalnız başınıza kumsallar arasında yürüyorsunuz. Gözünüzün alabildiğince kum ve sıcaklık esintisi… Ne ağaç, ne su, ne dere, ne de herhangi bir canlı görünüyor etrafta. Neler yapardınız? İşte burası çöl hayatı.

Çöl, yıllık yağış miktarı 250 mm’den az olan bölgeleri tanımlamak için kullanılan terimdir. Sıcak ve nemli hava bulunduğu bölgeden yükselip uzaklaşır. Ardında kalan kuru hava ise etrafı yakmaya başlar. Her şey bir anda yok olup gider. Çöllere baktığımızda yaşam kaynağına pek rastlayamayız. Çünkü çöllerde yeterli besin ya da su miktarı bulunmaz. Bu yüzden susuzluğa daha dayanıklı olan canlılar çöl ortamında yaşar.

Çöl Nedir? Çöl Nasıl oluşur?

Çöl Oluşumu

Çöl oluşumu çok özel bir konu olduğundan, Çöllerin durumunu vereceğimiz örnekle anlatalım.

İki ayrı mıknatısı gözümüzün önüne getirelim. Mıknatısların biri pozitif diğeri ise negatif taraf olsun. Bunun gibi durumlarda mıknatıslar birbirini her daim çeker. Ancak mıknatısların yanına herhangi bir kâğıt koyarsak o kâğıt, mıknatıslarla çekim gücü oluşturamaz.

Aslında aynı durum çöller için de geçerlidir. Şöyle ki denizler, okyanuslar, su kütlelerinin bulunduğu yerler, ormanlık alanlar gibi yerler yağmur bulutlarını çeken özelliğe sahiptir. Yani su kütleleri ve ormanlar pozitif tarafken, yağmur bulutları negatif taraftır. Böylece bulutlar her daim bu bölgelere doğru akın eder. Bazen önüne yüksek dağlar çıkar ve yüksek dağları aşmak için de yağmur bulutları, içindeki yağmur taneciklerini boşaltıp yükselir. Yağmur bulutları, içerisindeki su damlacıklarını boşaltarak bu çekim bölgelerine doğru ilerler. Çöller ise o kâğıt gibidir. Çöller, yağmur bulutlarını çekemezler. Çöllerin yağmur bulutlarını çekme gücü yoktur.

Eğer çöl olan bölgenin az ilerisinde yüksekçe dağ olmuş olsaydı çöller çöl olmazdı. Çünkü yağmur bulutları çok yükseklerden geçip su kütlelerinin bulunduğu yere doğru sürüklenirken önüne çıkan yüksek dağ engelini aşmak için içindeki su taneciklerini çöle boşaltacak ve o yerde de çölleşme olmayacaktı. Ancak çöller o kadar şanslı değillerdi. İşte tüm bu durum aslında çöllerin oluşum nedenleri olarak bilinmektedir.

Çöl Nedir? Çöl Nasıl oluşur?

Oluşumlarına göre çöller nelerdir?

Çöller sanılanın aksine sadece sıcak bölgelerdeki kumlardan ibaret değildir. Aslına bakıldığında kutuplar da çöldür. Ve kutuplarda da büyük bir çöl oluşmuştur. Öyle ki kutuplarda en son yağışın yüzyıllar önce yağdığı tahmin edilmektedir. Ancak buzulların var olması sebebiyle ve toprak yapısının donmuş olması nedeniyle de toprakta kumlanma olmamıştır. Bunun gibi çöllere soğuk çöller adı verilmektedir.

Tropikal çöller ise daha çok sıcak bölgelerde veya ılıman iklimlerde oluşan nemli havayı kaybeden coğrafyalarda görülür. Öyle ki bir yerin çöl olabilmesi için yağmur bulutlarını çekememesi veya nemli havayı kaybetmesi gerekmektedir.

İlgili İçerikler
BİLİM

Elektromanyetizma Nedir?

Çocukken parkta oynamayı herkes sevmiştir. Bir yetişkin olduğumuzda ise aklımızda parkta yaşanan birçok anı kalır. Bu anıların arasında illaki…
BİLİM

Doppler Etkisi Nedir? Örnekleri Nelerdir?

Doppler etkisi adını dünyaca ünlü bilim adamı Christian Andreas Doppler’ den almıştır. Christian Andreas Doppler (1803-1853), Avusturyalı bir matematikçi…
BİLİM

Gayzer Nedir? Nasıl Oluşur?

Gayzer, kelime kökeni olarak İzlanda’ya dayanmaktadır. Geysir adındaki püsküren sıcak su kaynağı, gayzer kelimesinin de türemesine neden olmuştur. Geysir…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir