BİLİM

Develer Susuz Nasıl Yaşar?

En sevdiğiniz hayvan nedir? Kedi mi? Köpek mi? Bu soruya çoğu insanın yanıtı kedi, köpek, kuş gibi evcil hayvanlar olur. Fakat sıkı durun, bu yazıda öğreneceğiniz birbirinden ilginç bilgilerle cevabınız değişebilir. 

Deve: sıcak kum diyarlarının gizli kahramanı. Alışılagelmişten farklı vücut şekilleriyle oldukça ilgi çekiciler. Herkes develerin çölde günlerce susuz yaşayabildiğini duymuştur. Peki nasıl oluyor bu? Hörgüçleri su mu dolu? Vücutları suya ihtiyaç duymuyor mu? Hayır, hiçbiri değil. Ama nasıl? Develer susuz nasıl yaşar?

Develer Susuz Nasıl Yaşar

Devenin Özellikleri

Deve, devegiller familyasının camelus cinsini oluşturan iki türe verilen ortak isimdir. Bu iki tür ise tek hörgüçlü develer ve çift hörgüçlü develer olarak ayrılır. 

Develer birçok amaçla kullanırlar ve çölde yaşayanlar için hayat kurtarıcı hayvanlardır. Yük çeki ve binek hayvanı olarak kullanıldıkları gibi yünü, sütü, derisi ve etinden de yararlanılır. 

Çölde yaşamak hiç kolay değildir, tahmin edersiniz. Gündüzleri kavurucu sıcaklığı, geceleri titreten soğuğu ile insan hayatına uygun değildir. Çöl hayvanları da bu çöl ortamında uyumla yaşamak için çeşitli adaptasyonlar geçirmişlerdir. Develer de bu hayvanlardan biridir. Vücutlarındaki her bir detay çölde yaşamak için özenle gelişmiştir. Uzun bacakları ve yumuşak tabanları ile kumda rahatça yürürler. Çöllerin klasik kumlu fırtınalarına karşı da önlemleri vardır elbet. Burun deliklerini istediklerinde kapatabilirler ve kalın kıllar ile kulakları korunur. Ayrıca gözlerinin kenarındaki uzun kirpikler gözlerini muhafaza eder. Bunlar çöle adapte olmak için nesiller boyu geliştirdikleri özellikler… Bir de kendilerini ilginç kılan asıl özellikleri var: çok uzun süre susuzluğa ve açlığa dayanabilirler. 

50 derecelik bir sıcaklıkta, 9 gün susuz durabilir ve hiç zorluk çekmezler. Bu süreçte vücutlarındaki suyun %40’ını, toplam ağırlıklarının ise %22’sini kaybederler. Bu ne kadar ilginç biliyor musunuz? Karşılaştırmak için şöyle bir örnek verelim; bir insan vücudundaki suyun %22’sinden fazlasını kaybederse ölüme kadar uzanan tehlikeli bir yola girer. Peki nasıl bu kadar dayanıklı olabiliyorlar? Gelin, bunun sebeplerine bakalım. 

Develer Susuz Nasıl Yaşar?

Develer Susuz Nasıl Yaşar?

Develerin susuz yaşayabilmelerinin birden fazla nedeni vardır. Tek tek inceleyelim. 

  • Kan Hücrelerinin Yapısı: Çoğu insan develerin hörgüçlerinde su depoladığı düşünülür. Bu yaygın inanışın aksine develer hörgüçlerinde su taşımaz. Susuzluğa dayanabilmelerinin asıl sebebi kan hücrelerinin yapısıdır. İnsanın kan hücreleri yuvarlaktır. Develerinki ise eliptik olarak özelleşmiştir. Bu sayede kanın yoğunluğu değişmeden daha çok su tutabilirler. 
  • Vücut Sıcaklıklarını Değiştirebilmeleri: Hava sıcakken istemsizce terleriz. Terleme yoluyla büyük miktarda su kaybederiz. Bu yüzden yazları daha çok susarız. Terlememizin ana sebebi vücut sıcaklığımız ile ortam sıcaklığının farkıdır. Develerde ise bu durum yoktur. Tüm memelilerin sabit vücut sıcaklığı vardır. Develer ise ortama göre bu sıcaklığı değiştirebilirler. Kavurucu gündüzlerde vücut sıcaklıkları 41 dereceye kadar çıkabilirken, soğuk gecelerde 30 dereceye kadar düşürebilirler. Bu şekilde ortam sıcaklığıyla vücut sıcaklığı arasındaki fark azalır. Böylece terleme azalır, sıvı kaybı azalır.
  • Su İçme Kapasitesi: Günlerce susuz kalabilen develer, bir su kaynağı bulduklarında da onu sömürmekten geri kalmazlar. Tek seferde 110 litre su içebilirler. Böylece ihtiyaçları olan tüm suyu bir kerede alabilirler. Ortalama bir insan ise 110 litre suyu yaklaşık iki ayda içer. İlginç, değil mi?
  • Hörgüçte Depolanan Yağ: Yaygın düşüncenin hörgüçte su depolandığı olduğunu, fakat bunun doğru olmadığını söylemiştik. Depolanan su değil, yağdır. Bu yağ direkt olarak susuzluğa karşı direnci etkilemez. Daha çok, açlığa dayanılmasında etkilidir. Deve aç iken hörgüçteki yağlar parçalanarak enerjiye dönüştürülür. Eğer bir deve çok uzun süre aç kalırsa hörgücü gittikçe küçülür ve sonunda yok olur. Yine de susuzluğa direnci de dolaylı olarak etkiler. Bu yağların parçalanması sırasında ortaya bir miktar su çıkar. Bu su, vücut dolaşımında kullanılabilir. 

Develer susuz nasıl yaşar, sorusunun cevabını da böylece öğrenmiş olduk. Yazımızın başında en sevdiğiniz hayvan nedir, diye sormuştum… Hâlâ en sevdiğiniz olmasa da develerin ne kadar ilginç hayvanlar olduğunu anlamışsınızdır.

İlgili İçerikler
BİLİM

Elektromanyetizma Nedir?

Çocukken parkta oynamayı herkes sevmiştir. Bir yetişkin olduğumuzda ise aklımızda parkta yaşanan birçok anı kalır. Bu anıların arasında illaki…
BİLİM

Doppler Etkisi Nedir? Örnekleri Nelerdir?

Doppler etkisi adını dünyaca ünlü bilim adamı Christian Andreas Doppler’ den almıştır. Christian Andreas Doppler (1803-1853), Avusturyalı bir matematikçi…
BİLİM

Gayzer Nedir? Nasıl Oluşur?

Gayzer, kelime kökeni olarak İzlanda’ya dayanmaktadır. Geysir adındaki püsküren sıcak su kaynağı, gayzer kelimesinin de türemesine neden olmuştur. Geysir…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir