Doppler Etkisi
Ambulans yaklaşırken neden ses tizleşir?
Yükleniyor…
Özet
Ses kaynağı hareket ettiğinde dalga halkaları ön tarafta sıkışır, arkada gevşer. Bu yüzden yaklaşan ambulans tiz, uzaklaşan ise pes duyulur. Kaynak hızını ve frekansını slider ile değiştir, halkaların simetrisinin nasıl bozulduğunu izle.
Detay
1842'de Christian Doppler tarafından tanımlanan Doppler etkisi, sadece sesle sınırlı değildir — ışık dahil tüm dalgalarda gözlenir. Hareketli kaynak (hızı v_s), sabit gözlemciye doğru yaklaşırken duyulan frekans f′ = f · v_ses / (v_ses − v_s) formülüyle artar; uzaklaşırken (v_s işareti tersine döner) azalır. Astronomide bu etki, galaksilerin spektrumunun "kırmızıya kaymasını" gözleyerek evrenin genişlediğini kanıtlamamızı sağladı (Hubble Yasası). Tıbbi ultrason, hava trafik radarları ve hız tespit cihazları da Doppler prensibiyle çalışır. Bu görselleştirmede ses hızı sabit (v_ses ≈ 343 m/s, havada); animasyon hızı eğitsel netlik için yavaşlatılmıştır.