Bizi Harekete Geçiren Güç
Sabahları uyanıp çalışmamızı, bir hedefe kilitlenmemizi veya yeni şeyler keşfetmemizi sağlayan şey sadece "irade" değildir. Arkasında güçlü bir kimyasal motor çalışır: Dopamin.
Serotonin bizim "anlık mutluluk ve huzur" hissimizken, Dopamin "istemek ve arzulamak" hissimizdir. Bize bir şeyi elde ettiğimizde değil, elde etmeye çalışırken enerji verir.
Evrimsel Ödül Sistemi
Binlerce yıl önce, avcı-toplayıcı atalarımız tatlı bir meyve (kalori) bulduğunda veya yeni bir su kaynağı keşfettiğinde beyin onlara devasa bir dopamin dalgası veriyordu. Bu, beynin "Bunu yapman hayatta kalman için çok iyi, bunu tekrar yap!" deme şekliydi.
Ancak modern dünyada beynimiz biraz kafası karışmış durumda. Çünkü sosyal medyada gezinmek, şekerli gıdalar yemek veya video oyunları oynamak da beyni "hayatta kalmak için çok iyi bir şey" yapıyormuş gibi kandırır. Bu davranışlar hiç emek harcamadan devasa miktarda dopamin salgılatır.
Ucuz Dopamin ve Bağımlılık
Sürekli olarak telefon ekranından "ucuz dopamin" almak, beynin dopamin reseptörlerini duyarsızlaştırır. Yani eskiden sizi mutlu eden küçük şeyler artık size yetmemeye başlar. Bu duruma Dopamin Toleransı denir. Motivasyonunuzun düştüğünü, ders çalışmak veya uzun bir kitap okumak gibi emek isteyen işlere odaklanamadığınızı hissediyorsanız, suçlusu muhtemelen sürekli maruz kaldığınız hızlı dopamin kaynaklarıdır.