Karbondioksit (CO₂)
İklimin ve fotosentezin baş aktörü
Özet
Karbondioksit, iki oksijen atomunun bir karbon atomuna çift bağla bağlanmasıyla oluşur. Doğrusal yapıdadır; solunumun ürünü, fotosentezin başlangıç maddesidir.
Detay
CO₂ molekülü O=C=O şeklinde, iki çift bağlı, doğrusal (180°) bir yapıya sahiptir. Bağlar polar olsa da molekül simetrik olduğu için net dipol momenti yoktur. Bitkiler havadan CO₂ alıp güneş enerjisiyle glikoza dönüştürür (fotosentez); hayvanlar da glikozu yakıp CO₂ yi atmosfere geri verir (solunum). Sanayi devriminden bu yana atmosferdeki CO₂ derişimi 280 ppm den 420+ ppm seviyesine çıkmış, küresel ısınmanın en belirleyici sebebi haline gelmiştir.